İkinci Dünya Savaşında Rus Harekatı - Son (1941 - 1945)

Uzakdoğu hazırlığı

Almanların Sovyetlere saldırmasının sonucu olarak Rusların da Almanların müttefiki olan Japonlara saldırma hazırlığına giriştiğini düşünmemek ahmaklık olacaktır. Japonlar da bu kaçınılmaz sona karşı güçlerini yeni bir sıklet merkezinde toplamaya başlar: Mançurya. Bu sırada Avrupa cephesinde işler Ruslar lehine dönüyor, Almanlar 1943 yılının ikinci yarısından itibaren Moskova kapılarından geriye doğru itilmeye başlıyordu. Tahran konferansında alınan kararlardan bir tanesi de Rusların Avrupa'da ikinci bir cephe açmasıydı. Yani Ruslar Hitler Almanyası'nın kesin yenilgisi olmadan Pasifik'te Japonlara karşı bir cephe açma taraftarı değillerdi. İleride Almanların kuşatılmasından itibaren üç ay içerisinde Japonlara harp ilan edilmesi fikri ağır basacaktır.

"emperyal mektuplar"

Viski ve purolar Churchill'den

Ekim ortasında Moskova'ya Eden ve Churchill gelirler. Toplantının sonunda Stalin kendisine İngiliz başbakanı tarafından verilen puro ve viskileri Poskryobyshev'e verip, "Bunları karargah subaylarına dağıt." der. 

1945 Şubat: Kırım Konferansı

Batıdaki savaş bittikten üç ay sonra Rusların Japonya'ya savaş açması kararlaştırıldı. Bu kararın şartı olarak;

• Moğol Halk Cumhuriyeti'nin mevcut statüsü korunacak.
• Savaş sonrası Japonlardan kazanılacak imtiyazlara yeni maddelerin eklenmesi.
• Kuril adalarının Sovyetlere verilmesi.

5 Nisan'da Sovyet hükümeti Japonlarla imzaladıkları tarafsızlık anlaşmasını tek taraflı olarak feshederler. 

"pasifik karışır"

Japonya

Japon kuvvetlerinin büyük bir bölümü Güney denizi adalarında bulunmaktaydı. Orduları dağınıktı. İhtiyat olarak ayırdıkları kuvvetleri ise başkentlerindeydi.

Kwantung Ordusunun İntihar Kuvvetleri

Japonların özel maksatlar için harekatı desteklemek ve tankları imha etmek üzere bir intihar alayı vardır. Ayrıca intihar uçakları ve intihar deniz kuvvetlerine de sahiptiler. 

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

İkinci Dünya Savaşında Rus Harekatı - IV (1941 - 1945)

Yazmak bitmez vesselam
İnsan eline kalemi kağıdı aldıktan sonra kalem kağıdına küçük bir derya olup akıyor. Yazdıkça geride bıraktığı izinin buğusundan satırları nemleniyor. El kadar beyitler, beylikler kuruyor; otağlar yıkıyor. Edebiyat işte. Girizgâh bu, ayna süsü gibi allı pullu. Maksadın bakanın gözlerini büyülemek olduğunu kim bilebilir? Tarihin tozlu raflarında gizli sıradan aynalar kimlerin bakışlarına tanıklık etmiştir. Ne yazmak nihayete erir, ne yazmakla biter vesselam.

"elalem ne der?"

Tozlu kağıt
Edebi bir başlangıçtan sonra ilk üç bölümünü anlattığımız olayların devamını anlatmak hoş olacak. Büyük harpten sonra siyasal çatışmaların es verdiği ve ekonomik krizlerin yaşandığı 1918 - 1939 dönemi birçok tarih insanı için hala keşfedilmeyi bekleyen hazineler içerir.

"modernizm ve belirsizlik"

Dağlar ve Deniz Planı: Büyük Değişiklik
Aşağıda paylaşacağım alıntılarla dönemin Rus Genelkurmayı bakış açısı ve dönemin ruh halini sizlere yansıtmaya çalışıp, aynı zamanda zamanın kırılma noktaları sayılacak olayları da sizlere aktaracağım. 

• Şunu söyleyebilirim ki Hitler yönetimindeki Alman ordusunun esas kuvvetleri Stalingrad'da 23 Kasım'da kuşatılmış 2 Şubat'ta tamamen imha edilmiştir.
• ... Sol kanatta bir cins hücum kuvveti yaratıldı. Genelkurmay süvari birliklerinin tanklarla desteklenmesini ve bu kuvvetleri düşmanın çekilme doğrultusunda kullanmayı teklif etti. Fakat front askeri konsülü bu öneriyi kabul etmedi. 
• ... Başkomutan verdiği emirleri unutmuyor, unutulmasına da müsaade etmiyordu.

"sovyet ordusu stalingrad zaferinden sonra."

• ... 15 Nisan 1942 tarihinde Alman birlikleri Sovyet 56'ncı ordusunu hedef seçerek karşı saldırıya geçer. Son model Alman uçakları Me-109 G-2 ve Me-109 G-4'ler Kuban üzerindeki bu hava harekâtına katılırlar. 9 Nisan'da Almanlar 750 Sovyetler 307, 12 Nisanda Almanlar 862 Sovyetler 300, 15 Nisan'da Almanlar 1560 Sovyetler 447 ve 17 Nisanda ise Almanlar 1560 hava hücumuna karşılık Sovyetler 538 hücumla karşılık verebilirler.

"Von Paulus kuşatma esnasında keşifte."

• ... Rus cephesinin ikinci kışı daha çetin ve sert geçiyordu.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

İkinci Dünya Savaşında Rus Harekatı - III (1941 - 1945)

Kısa hatırlatma
İlk iki bölümünü sizlerle paylaştığım yazımın üçüncüsünü sizlere sunuyorum. Önceki aktarımlarımda ağırlıklı olarak General SHTEMENKO'nun o yıllara ait görüşlerine yer verdim. Anılarının yanısıra sayısal verileri de paylaşıp bugünün kararlarını almada önemli olabileceğini düşündüğümden bu ve devam eden paylaşımlarımda kendisinin hareket tarzlarını da kaleme alacağım.

"karar almadaki zorluklar"

1 9 4 2

• ... Tam bu sıralarda Genelkurmay'da yeni bir deneme yapılmaktaydı. Birdenbire bize, cephelerde ve muhtelif yerlerde kumanda eden, hatta ordu kurmay başkanlığı bile yapmış kişilerle çalışacağımız bildirildi. Bu fikrin hareket noktası, otorite ve tecrübeleri dolayısıyla yeni elemanların daha tesirli olup ordu ile daha iyi temas kurulabileceğiydi. Yeni elemanların Genel Ordu Karargahı'na bizzat rapor yazmaları söz konusuydu.
• ... Yeni başkanlar hemen geldiler ve "Her şeyde sürat!" prensibiyle işe koyuldular. 

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

İkinci Dünya Savaşında Rus Harekatı - II (1941 - 1945)

Orgeneral S.M.SHTEMENKO

İlk yazısını sizlerle paylaştığım bu kitabın ikincisini de sizlerle paylaşmaktan çok mutluyum. Haziran ayının serin ve hafif yağmurlu bir Ramazan gününde okuduğum kitabı tekrar ele alıyorum. Meslek yadigârı kulak çınlamalarımı bir tarafa bırakırsak kuşların sesleri çok huzur verici. Başlığın hakkını vermenin sorumluluğu beni konuya tekrar yoğunlaştırıyor.

"en sağdaki General Shtemenko"

Konu(ğu)muza geri dönelim

Burada yazarın atıflarını ama çoğunlukla sayısal verileri ve önemli toplantıları notlar halinde paylaşmayı hedefliyorum. İlk paylaşımda ağırlıklı olarak rakamsal verileri ve karşılaştırmalı bilgileri sizlere sundum. Kitabın bir anı çalışması olması ve orjinal dilde basım tarihinin SSCB dönemine denk gelmesi karargâhta olanların kısıtlı bir şekilde sunumu olabilir diye düşünmeme neden oldu. Eserin hiçbir bölümünde 1939 yılındaki Nazi Almanyası ile SSCB arasındaki saldırmazlık anlaşmasının etkilerinin yer almaması da bu kaygılarımı doğrular nitelikte. Her ne kadar çalışma 1941 yılından itibaren notları içerse de bahsi geçen durumun yansımalarının Rus ordusu içerisinde çok büyük yıkımlar doğurduğu da kaçınılmaz bir gerçek.

"1939 yılında siyasi durum"

1939 yılındaki bazı gelişmeler

• Genelkurmay Akademisi kurulur. Akademisyenleri ise V.A. Melikov, D.A. Karmyskev, N.N. Shvarts, A.L. Gotovtsev, G.S. Isserson, A.V. Kirpichnikov, N.A. Levitsky, N.I. Trubetskov, F.P. Shafalovich, Y.A. Shilovsky ve P.P. Lonov olacaktır. Akademide üzerinde en çok durulan konulardan birini Japon - Rus harbi teşkil ediyordu.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

İkinci Dünya Savaşında Rus Harekatı - I (1941 - 1945)

Orgeneral S.M.SHTEMENKO
Size uzun soluklu olacağını düşündüğüm bir yazı ile tekrar merhaba diyorum. Henüz yeni bitirmiş olduğum bir anı kitabından önemli gördüğüm anekdotları ve sayısal bilgileri burada paylaşacağım. Adından da anlaşılacağı üzere hayatının bir bölümünü aktaracağım şahıs bir Rus generali: Org.S.M.SHTEMENKO.

Kitaptan alıntılar hakkında
Bahsedeceğim konularda ayrıntılarda boğulmayacaksınız. Daha önce uygulamış olduğum metodolojiyi kullanarak bazen tarihardısı şeklinde bazen sayısal verilere öncelik vererek konular ve anekdotlarla ilgili vurgulamalarda bulunacağım.

Bölüm - 1: Harpten Önce

• T-35 tankları, 5 taret, 3 top ve 5 makineli tüfekle donatılmıştı. Ağırlığı 500 tondu. Mürettebatı 2 subay ve tank teknisyenleri ile birlikte 11 kişiydi. 

"SSCB yapımı T-35 tankı"

• 1940'larda Almanya 19 milyon tondan biraz daha fazla çelik üretirken SSCB 18 milyon ton imâl ediyordu. Sadece Almanların elektrik üretimi (63 milyon kilowatt) SSCB'den (48 milyon kilowatt) biraz fazlaydı. Fakat SSCB'nin petrol kaynakları Almanlardan çok fazlaydı. 

"Almanya'nın SSCB kaynaklı ithalat oranları"

• Sovyetler Birliği 1938'te 5.469, 1939'da 10.382 ve 1940'ta 10.565 uçak üretti. Aynı yıllarda Almanya sırasıyla 5.235, 8.295 ve  10.826 her cinsten uçak imâl etmişti.

"Yıllara ve çaplarına göre ülkelerin silah miktarları değişimi"

• SSCB'nin uçak endüstrisini ele alırsak 1940'ta 64 adet YAK-1, 20 tane MIG-3 ve 2 tane de PE-2 pike bombardıman uçağı vardı.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Uğursuz Aletler - II

Dayanılmaz Hafiflik
İki sene önce yazmış olduğum makaleden sonra bu yazının devamı niteliğinde bir çalışma ile karşınızdayız. Konunun üzerine çalışan çok kurum ve birey olmasına rağmen hala WWII (İkinci Dünya Savaşı) hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğumuzu düşünüyorum. Bu özelliğimizin verdiği rahatlıkla konuya geçelim.
Eşsiz Düello
Düello, önceki yüzyıllarda mertlik ve şerefliğin bir simgesi olarak kabul edilen ritüelimsi kavga. Bireyden topluma intikal eden bu çatışma sürecinin sonu olarak iki büyük dünya savaşı niteliğinde eşsiz bir düello cereyan etmiş. Milyonlar hayatını kaybetmiş. Kimi zaman adalet uğruna, kimi zaman bir zalim yüzünden. Biz bu olayların hızını arttıran makinelerden bahsedeceğiz.
Çarpışmanın Aletleri
İnsanların bellerinde taşıdığı bu aletler iki büyük savaş zamanında çeşitlenmiş ve her ülkenin kendine özgü bir tarzı olmuş.

'Vebley Revolveri'

Vebley Revolveri

• 1887'den 1963 yılına kadar İngilizlerin Kara Kuvvetleri tabancası olmuştur. 
• İsabet oranı yüksek.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Kısaca: İlk Konvansiyonel Terör Saldırıları

Siyasi lügatta 'Terör'
İngilizce'den Türkçe'ye geçmiş bir sözcüktür ve 'korku, korkutmak' anlamına gelir. Korku ve yıldırma politikaları ile kendilerinin belirlediği görüş ve düşünce sistemlerine insanları sevk etmek, bu davranışları benimsetmek uğruna şiddet uygulamak ve toplum içinde infialler yaratacak toplu katliamlar gerçekleştirme eylemlerinin ortak ismidir.

'notunga'

Stratejik Bombardıman
Konvansiyonel sözcük anlamı olarak 'alışılagelmiş' anlamındadır. Askeri bir terim olarak kullandığımızda ise 'geleneksel savaş' demek isteriz. Yani kara, hava ve deniz kuvvetlerinin tümünü içeren ortaklaşa yapılan bir çarpışmadan söz ederiz.


Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Uğursuz Aletler

Tereddüt
Bu yazıyı yazıp yazmama konusunda çok tereddüt ettim. Malumunuz İkinci Dünya Savaşı yakın tarihte insanlığın karşılaştığı en ağır, toplu katliamlardan birisidir. Dönem içerisinde kaleme alınacak o kadar çok alt başlık var ki. Yeni nesillerin bilmesi gerektiğini düşündüğüm bir konuyu burada sizlerle paylaşmak istiyorum. Söz konusu olan ölüm makineleri ve bunların ilk versiyonları.
Zaman Yolculuğu
Zaman içerisinde kısa bir yolculuğa çıkalım. Bu silahların gelişme süreçlerini mercek altına alalım. Tabi en sonunda da bunlardan bir ders çıkarmayı da unutmayalım.
Belgesel tadında
Bu küçük araştırmayı yaparken karşılaştığım onca kaynaktan paylaşmayı düşündüğüm konu dışında o kadar çok başlıkla karşılaştım ki bu farklı konuları da daha sonra buradan sizlerle paylaşmak düşünüyorum.

Alman 98 Tüfeği

Üzerinde yapılan bazı değişikliklerle 20. yüzyılda birçok ordunun ana piyade silahı olan ve hala bazı ülkelerde son yıllara kadar kullanılmakta olan Mauser tüfeği Alman ordusunun standart silahıydı. 

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Erwin sen ne dersin?

Kimdir Erwin?

15 Kasım 1891'de Stuttgart'da doğdu. Birinci Dünya Savaşı'nda iki cephede birden görev alarak görevde ayrıcalığını gösterdi. Bu Alman subayı savaşta iki kez yaralanmış olması ve almış olduğu madalyalardan öte olarak, esir almış olduğu İtalyan askerlerin çokluğuyla ün yapar. Longarone Savaşı'na bir göz atın isterseniz.

Erwin Rommel

• Savaş sonrası Dresden Piyade Okulu'nda ve Potsdam Savaş Akademisi'nde öğretmenlik yapar.
• ''Infanterie greift an''adlı (Piyade Hücumu) ilk kitabını yazar.

• Hitler'in Özel Birliği'nin komutanı olarak atanır ve fiilen İkinci Dünya Savaşı'na iştirak etmiş olur.
• Başına geçtiği 7'nci Tank Tümeni'ni Hayalet Tümen haline getirir. Bu ününü kendisini karargahta harita üzerinde takip edemeyen kurmaylara borçlu olmasına karşın, hızının etkisiyle kazandığı kritik araziler düşmanları tarafından da tanınmasına neden olur.
• Çöl Tilkisi lakabını, Afrika'nın çöllerinde İngilizlere karşı göstermiş olduğu akıl oyunlarından elde eder.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Strateji Notları: Koltuk Generali

Örnek Paylaşım

'notunga'

Yıllardır takip ettiğim ve çok önemli olduğunu düşündüğüm bilgiler veren bir sayfayı size tanıtmak istedim. Bu üstat çok mütevazi ve yaptığı çeviriler, araştırmalar ile ilk elden sağlam bir kaynak olmuş. Bakış açısı ile de bu işten zevk aldığını bize hissettiriyor ve sanki çok sevdiğimiz bir yemeği yer gibi bize çalışmalarını bir solukta okutuyor. İsteyen arkadaşlar inceleyebilir. Ben size bu sayfadan satır aralarından çekip çıkardığım kısa notlar nakletmeye çalışacağım. Şimdiden iyi seyirler.

Osmanlı Ordusu

''...Osmanlı ordusu daha evvelki İslam orduları gibi merkez, sağ kol ve sol kol olarak üç kısım olup, bunların önlerinde kademeli pişdar yani öncü kuvvetleri ve gerilerinde de ağırlıklarla dümdar denilen ardcılar bulunurlar...'' Burada eklemeden geçemeyeceğim 18.yy'a kadar ana hatları değişmemiş olan bu düzenin tüm konvansiyonel (çağdaş tabiriyle) harplerde uygulandığı varsayılabilir mi? Merak ettiğim husus bir gerilla harbini Osmanlı Ordusu daha önceki yüzyıllarda uygulamış mıdır? Diğer bir husus da geniş arazilerde yapılan meydan muharebeleri haricinde tesadüf muharebesi tadında manevralara fazla elvermeyen arazilerde de aynı taktik mi uygulanıyordu?

Hilal Kıskacı 

''...Osmanlı ordusu akıncı veya tatar kuvvetleri hariç olarak düşman arazisinde yürürken veya muharebe halinde iken ön tarafı bir miktar açık bir hilal veya nal şeklinde idi; bu hilal veya kıskacın içine düşmek kurtarılması pek müşkül bir tehlike teşkil ederdi. 1396'daki Niğbolu Muharebesi'nde Yıldırım Bayezid'in ileri karakollarını kılıçtan geçirerek sevinçle ilerleyen Fransız şövalyeleri hilal şeklinde yürüyen Türk ordusunun kıskacı içine alınarak imha edilmişlerdi...'' Tabi dönemin şartları altında bugün uygulanan taktikler beklenemezdi. Ancak temel olarak baz aldığımızda bugün halihazırda uygulanan talimnamelerin bu taktiklere atıfta bulunması asker için önemli olan moral motivasyona çok olumlu tesir edeceği kanısındayım.

Baskına karşı önlem

''...Ordu düşman arazisinde veya düşmanla temas edilmesi yaklaştığı zamanda en önde ve kısm-ı küllîden(ana kısım) iki günlük mesafede akıncı ya da hafif süvari kuvetleri giderdi; akıncı teşkilatı kalktıktan sonra ise bu vazifeyi Kırım Hanı'nın kuvvetleri görmüştü. Gerek akıncı ve gerek tatar kuvvetleri ileriye, sağa ve sola yayılarak ordunun bir baskına uğramasına mani olurlar ve aynı zamanda düşman hakkında geriye esaslı malumat veririlerdi...'' İleri gözetleme ve düşmandan gelecek baskın tarzındaki harekatlar bir yana düşmanı beklenmedik yerde zaafa uğratması hususu dönemin taktiklerinde görüldüğü gibi çok ön plana çıkmakta.

General Patton'dan Özdeyişler

• Bir komutanın işi komuta etmektir.
• Şimdi ivedilikle uygulanacak iyi bir çözüm, on dakika sonra uygulanacak mükemmel bir çözümden daha iyidir.
• Her zaman sorunların kaynağına odaklanın.
• Azim, çalışkanlık ve sonsuz bir tutku ile her adam büyük biri olabilir.
• Komutanız altındakilerden yapmalarını istediğiniz her şeyi kendiniz de yapın. 

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız.