Tarihardısı: Ne Teknoloji -II

Alan Turing ve WWII Şifre Çözücüleri

• 1912 yılında Londra'da doğar.
• Cambridge Üniversitesi'nde Matematik okuyacaktır.
• 1937 yılında kendi adını verdiği makinesi hakkında bir rapor yazar.
• Bu cihaz programları okuyabilecek ve sayısal komutları takip edebilecektir.
• Aslında henüz bu makineyi yapmamıştır. Sadece kafasında tasarlayacak bu fikri tartışmaya açacaktır. Bu düşünce bile bilgisayar tarihine geçecektir.

"Alan Turing nereye dalıp gitmiş acaba?"

• 1939'da Turing İngiliz hükümeti adına çalışmaya başlar. 
• WWII (İkinci Dünya Savaşı) esnasında (1939-1945) Bletchley Park'ta Polonyalı milislerin Alman askerlerinden ele geçirdiği cihazı (ENIGMA) çözümleme (decoding) ile uğraşacaktır. Öyle ki o güne kadar sadece ismini duydukları bu gizemli cihazı ilk defa ele inceleme fırsatı bulurlar. Bir müddet sonra ekip daha da genişleyecek bilimin farklı disiplinlerinden de insanlar bu çatıda toplanacaklardır.

"BOMBE cihazı"

• İlk başta kodların çözümü için BOMBE adında bir makine yaparlar. (Aslında Polonyalı matematikçiler daha önceden BOMBA adında bir çözümleyici yapmışlardır. BOMBE'nin bu makinenin gelişmiş bir çeşidi diyebiliriz.) 
• Ancak 1942 yılında biliminsanları BOMBE makinesi ile ENIGMA'nın kodlarını tamamen çözebilecek seviyeye gelirler. 

"ENIGMA cihazı"

• Bunu farkeden Almanlar 1943 yılında bu kodu değiştirirler. İngilizler Almanların bu şifresine FISH (balık) adını verirler. Bu kod ilk başta kullanılan koda göre daha zordur.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız. 

Tarihardısı: Ne Teknoloji! - I

Başlamadan önce
Güzel haberler beklerken insan aşkıda beraberinde yaşıyorsa ne mutlu ona. Omzunuzun üstünden süzülüp gelen mevsim çiçekleri, kokularıyla sizi bambaşka bir diyara götürebiliyor. İstanbul'un endamlı binaları arasından, nefis bir bahar akşamı bu satırları sizlere armağan edip, selamlarımı gönderiyorum. Bu güzel fasıldan sonra size teknoloji ile terenennüm edeceğim.

'çimlere uzanmalı mı kaderinin içinde yüzerken memleketin'

Sıcak bir akşam
Evladı beşer yaklaşık dört bin yıldır bir şeyleri sayma sıkıntısı çekmekte. Durmaksızın elde ettikleri nesneleri ellerinde tutabilme derdindeler. Tabi yenilerini ekleme istencini de gözardı etmememiz gerekir. Varsayalım bir çoban var ve ahırındaki koyunlardan bir tanesini çaldırdı. Bunun sonucunda insanlık tarihinde sayısal hesabın başladığını varsayarak tarihardısı treninde yerimizi alıyoruz.

'hesaplamalı mı?'

• İÖ 500 - 1000: Babilliler abaküsü icat eder. İlk başlarda taştan sonraları ise tahtadan yapılmakta olduklarını biliyoruz. Bir iddiaya göre de Çinliler de aynı dönemde abaküsten yararlanmaktadır. 

'hesap kitap zor zanaat'

• Abaküsü bir makine olarak değerlendiremeyiz. Bu yüzden makine kavramına en yakın icada 1642 yılında Fransız matematikçi Blaise Pascal'ın "Aritmatik" adlı cihazı örnek verilebilir.

Yazının devamını okumak istiyorsanız "NOTUNGA: ENTERESAN NOTLAR TEZGAHI" adlı kitabı okumalısınız.